Thân như điện ảnh hữu hoàn vô

     

H.T THÍCH THANH TỪ

*
*
PHẦN II: THI TỤNG CÁC THIỀN SƯ ĐỜI LÝ (tt)

THIỀN SƯ VẠN HẠNH

Thiền Sư Vạn Hạnh tịch năm 1018, năm sinh thì không rõ, Ngài thuộc chiếc Tỳ Ni Đa Lưu Chi đời thứ 12. Tiểu sử của Ngài đã in vào quyển Thiền Sư Việt Nam trang 53 cùng tác giả. Sau đây là bài kệ thị tịch của Ngài :

*
Âm :

Thân như điện ảnh hữu trả vô,

Vạn mộc xuân vinc thu hựu thô.

Bạn đang xem: Thân như điện ảnh hữu hoàn vô

Nhậm vận thạnh suy vô bố úy,

Thạnh suy như lộ thảo đầu phô.

Dịch :

Thân như nhẵn chớp gồm rồi không,

Cây cỏ xuân tươi, thu đượm hồng.

Mặc cuộc thạnh suy không sợ hãi,

Thạnh suy như cỏ hạt sương đông.

Xem thêm: Mp3 Niem A Mi Da Phat - Tại Sao Niệm “Nam Mô A Mi Đà Phật”

Giảng :

Bài kệ này xưa nay trong giới học Phật ai cũng biết và nhiều thuộc. Quí vị là người trong tông môn đã thuộc bài xích này chưa ? Cái tuyệt của sản phẩm tôn túc, bọn họ là nhỏ con cháu trong tông môn,mà lại không biết ko học đó là một khuyết điểm lớn. Nay tôi trích giảng quí vị học đến thấu đáo để rồi thực hành theo người xưa.

“Thân như điện ảnh hữu trả vô, vạn mộc xuân vinh thu hựu khô”. Con người sống được sáu bảy mươi năm cho là lâu năm là trường thọ. Nhưng Lúc già nhớ lại cuộc đời của mình từ bé xíu đến già, thấy mau như bóng loáng qua, nhƯ lằn điện xẹt, qua rồi mất qua rồi mất, tới tuổi già thân này cũng Aát luôn, không tồn tại gì lâu bền vững chắc cả. Thân này ví như cỏ cây, ngày xuân thì xanh tươi mùa thu thì héo thô rụng lá. Ý Ngài muốn nói bé người với cảnh vật theo thời gian mà đổi thế còn mất, không có vật gì trường cữu vĩnh viễn. Cuộc đời với cảnh vật chuyển biến vô thường như vậy, Ngài dạy họ tất cả thái độ như thế làm sao để ko trở thành người tiêu cực yếm thế ?

“Nhậm vận thạnh suy vô bố úy, thạnh suy như lộ thảo đầu phô”. Ngài bảo, mặc mang đến sự đời hưng thạnh xuất xắc suy vong, đừng lo sợ. Vì việc thạnh suy của cuộc đời chẳng khác làm sao hạt sương đọng bên trên đầu ngọn cỏ. Sáng sớm sương đọng nhấp nhánh bên trên đầu ngọn cỏ, mặt trời lên ánh nắng chiếu rọi, sương thô từ từ rồi mất. Như vậy tất cả cái được dòng tất cả hiện giờ, theo thời gian rồi sẽ mất ko vĩnh viễn ko bền chắc. Thế mà lại bọn họ hễ gặp thạnh thì vui gặp suy là buồn.

Cuộc đời vốn là vậy, thạnh hay suy phụ thuộc vào dulặng, chẳng gồm gì đáng sợ. Vì giá chỉ trị của cuộc đời là nhỏ người, chớ không phải cảnh vật. Con người là chủ có tri giác thận trọng là quan liêu trọng. Thế nhưng mà chủ (thân) giữ còn ko được, huống gì cảnh vật còn mất làm thế nào giữ ? Chuyện mất còn của cảnh vật chỉ là lẽ thường. Nhiều lúc chúng ta quên bản thân bệnh sắp chết, cứ nhớ tiền của còn tuyệt hết, nhớ của hơn là nhớ bản thân. Có ai khờ như vậy không ? Cứ lo tiền của, lo sự nghiệp mà lại ko nhớ lo mang lại bản thân bản thân. Thậm chí bao gồm nhiều người đem thân liều chết để được tiền của. Như vậy là khôn tuyệt khờ ? Thế nhưng có những người dấn thân vào loại chết, để được tiền của một biện pháp đáng thương. Nếu thấy rõ cuộc đời từ thân đến đến cảnh vật là một dòng biến chuyển đổi dời, có lúc thạnh có những lúc suy không dừng trụ ko cố định một chỗ, chỉ là lẽ thường của cuộc đời thí bản thân cũng xủ sự theo mẫu thường, không buồn lo không sợ hãi. Được vậy thì cuộc sống dịp nào cũng an vui. Còn nếu lo sợ thì xử sự không bình thường, thời điểm làm sao cũng lo, lo mang đến loại thân gìa bệnh chết, lo mang lại cảnh vật còn mất... Cứ thế nhưng mà lo mãi, tới chết cũng chưa hết lo, thật là khốn khổ. Đó là dòng bệnh say mê mê của người ko hiểu đạo.

Xem thêm: Dàn Ý Suy Nghĩ Về Giá Trị Của Lời Nói Trong Cuộc Sống Hay Nhất

Bốn câu thơ này Ngài dạy cho chúng ta thái độ sống an yên. Nếu chúng ta thấy các pháp đúng như thật thì dù cho cuộc đời tất cả biến chuyển thạnh suy gì đi nữa, chúng ta vẫn an nhiên tự tại không buồn khổ. Đó là nói theo tinh thần của bài xích kệ. Nếu thấy rộng hơn nữa thì cuộc đời tất cả vô thường, mới có vui tất cả buồn. Như vừa rồi tôi đi Úc, tôi sửa soạn về, những Phật tử bên ấy nói: “Mau thừa ! Thầy mới qua nay lại về !”. Tôi nói: “Cuộc đời vô thường, nhờ vô thường phải thầy lại trở về”. Nhờ vô thường đề xuất vui một chút ít, nhờ vô thường cũng gồm buồn một chút ít. Biết vô thường thì thôi, vô thường đều là chuyện tốt. Thân này lúc mới sinh ra nặng tối đa là bốn kí lô, nhờ vô thường biến chuyển từ nhỏ tới lớn nặng năm sáu chục kí lô. Nếu cố định không biến chuyển thì giờ này họ vẫn nằm vào nôi, cựa quậy chòi đạp chớ ko có tác dụng được việc gì. Nhờ vô thường yêu cầu mới khôn lớn, chuyển biến hết thời kỳ tăng tời thời kỳ giảm, thân già bệnh từ giả cõi đời này, qua cõi đời không giống mới hơn vui hơn. Bỏ thân cũ kỹ già bệnh, được thân mới khỏe mạnh là vui. Giống như chiếc xe cũ không hề xài được bỏ đi, nhận chiếc xe cộ mới tốt hơn thì vui chớ có gì nhưng mà sợ !

Cuộc đời là một cái vô thường chuyển biến ko dừng, thế cơ mà chúng ta chỉ muốn nó chuyển ở thời kỳ tăng, tức là chuyển tới cha bốn mươi tuổi ngừng ngang đó, không muốn chuyển ở thời kỳ giảm, chuyển tới sáu bảy mươi tuổi thì buồn. Tội nghiệp các cụ già, ngồi lại thì kể chuyện trai tthay của thời oanh liệt, hiếm khi kể chuyện của tuổi già như nhổ cái răng đau, ăn cơm bị nghẹn nuốt ko xuống... Như vậy là muốn chuển tốt chớ ko muốn chuyển xấu, chuyển xấu thì sợ lắm, không đủ can đảm quan sát thẳng. Đó là tướng trạng vô thường của nội thân với ngoại vật.

Giờ đây nói đến biến chuyển của trung tâm niệm, vai trung phong niện của con người sinh diệt từng gần kề mãng cầu, vừa khởi lại diệt. Nhờ gồm biến chuyển nên từ con người háo danh tsi mê lợi, chúng ta từ bỏ trở thành người cao thượng coi thường lợi danh. Nhờ gồm biến chuyển cơ mà từ bé người phàm vươn lên thành Thánh. Nếu không tồn tại biến chuyển thì con người ù lì ko tiến bộ, cùng cũng chẳng cần tu sửa. Như vậy biến chuyển bao gồm dở mà cũng bao gồm giỏi. Hiểu lý vô thường rồi, họ khéo chuyển phiên chiều đến nội trung tâm chuyển hướng theo chiều tốt thánh thiện, không cho chuyển theo chiều thấp kém phàm tục. Nếu họ biết được sự chuyển biến của thân tâm với cảnh vật, họ sống đời tự tại an nhiên, không lo ngại sợ trước mọi đổi nạm của thế sự. Ngược lại thì bọn họ cũng buồn sũng sợ như người thế gian ko khác, vậy thì chúng ta gồm tu hành gì ?


Chuyên mục: Phật Giáo