Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận đình tiền tạc dạ nhất chi mai

     

Trong lịch sử vẻ vang việt nam, triều Lý (1010-1225) là triều đại phồn thịnh về quân sự chiến lược, vững vàng tiến thưởng về chính trị với bùng cháy rực rỡ về vnạp năng lượng học. Msống đầu mang đến nền văn uống học viết, thơ vnạp năng lượng đời Lý truyền lại được đến nay nhiều phần chỉ khắc ghi trong Thiền đức Uyển tập anh (1), tập sách vì Thiền sư Kyên Sơn thuộc Tthánh thiện phái Trúc lâm (2) viết vào thời điểm năm 1337, đời Trần tuy thế lại đa số ghi hành trạng của những tăng sĩ đời Lý ở trong 03 loại Thiền: Vô Ngôn Thông, Tỳ Ni Đa Lưu chi và Huệ phái Thiền sư Thảo Đường.

Bạn đang xem: Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận đình tiền tạc dạ nhất chi mai

Các cao tăng đời Lý học rộng, tiếp nối Phật pháp lại giỏi Hán học đề xuất được triều đình kính nể. Đạo Phật được tôn vinc buộc phải nhiều người ý muốn tìm kiếm học triết lý Phật giáo. Ngoài câu hỏi ttiết giảng, các bên sư còn dùng “kệ”, tiện thơ bên Phật nhằm truyền đạt các ý cao siêu uyên áo của Phật pháp bởi đa số hình ảnh, phần đông câu thơ nthêm gọn gàng sinh động cơ mà dễ nắm bắt.

Thiền Uyển tập anh chnghiền lại nhiều bài kệ (3) tuy nhiên khá nổi bật duy nhất có bài sau đây của Đại sư Mãn Giác :

 

*
*


Xuân khứ bách hoa lạc
Xuân đáo bách hoa khai
Sự trục nhãn chi phí quá
Lão tòng đầu thượng lai
Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
Đình tiền tạc dạ duy nhất đưa ra mai

“NHẤT CHI MAI” LÀ “MỘT CÀNH MAI” HAY “MỘT CÀNH MƠ” ?

Bài kệ chỉ tất cả 6 câu, không tồn tại đầu đề;

Hoàng Xuân Hãn đã dịch ra quốc ngữ như sau:

“Xuân qua trăm hoa rụng,Xuân lại nsinh sống trăm hoa.Trước đôi mắt sự đời phảng phất,Trên đầu hiện nay tuổi cao.Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết;Ngoài sảnh tối trước một cành mơ. ”

Đọc phiên bản dịch thơ của Hoàng Xuân Hãn, có bạn mang làm kỳ lạ bởi vì sao câu cuối lại dịch : “một cành mơ”. Đáng ra chữ “độc nhất đưa ra mai” yêu cầu dịch là “một cành mai ” ?.

Quả vậy, tự trước đến nay nhiều người dân vốn vẫn vô cùng thân quen với bạn dạng dịch của Ngô Tất Tố :

Xuân ruổi trăm hoa rụng,Xuân tới, trăm hoa cười.Trước mắt việc đi mãi,Trên đầu già đến rồi.Đừng bảo xuân tàn hoa rụng hết;Đêm qua, sảnh trước một nhành mai.

Cũng như nhiều bản dịch không giống, Ngô Tất tố giữ nguyên chữ maivào nguim tác. Thật ra thì trong chữ Hán 梅 (mai) là cây mơ. Cây mơ ngơi nghỉ Trung Quốc có khá nhiều, là nhiều loại cây nạp năng lượng quả có hoa đẹp white color, tất cả lúc tương đối ửng hồng hoặc đỏ. Riêng việt nam, mơ có không ít sống những tỉnh phía Bắc, đặc biệt là nghỉ ngơi vùng rừng núi động Hương Tích.

Ở Hương Tích, Nguyễn Bính đã có lần tả “Thấp loáng rừng mơ - cô hái mơ” và Chu Mạnh Trinh cũng đã viết : 

“Thỏ thẻ rừng mai chyên ổn cúng trái;

Lửng lờ khe Yến cá nghe kinh…”.

Mơ mọc thành rừng. Rừng mai đó chính là rừng mơ chớ chưa hẳn là rừng mai vàng nlỗi không ít người lầm tưởng.

Thật vậybởi vì điều kiện thổ nhưỡng, hoàng mai tức là cây mai vàng nsống hoa vào thời điểm tết âm lịch chỉ tất cả trường đoản cú Quảng Trị trở vào. Lãnh thổ VN vào cầm kỉ XI lại mới chỉ cho chân đèo Ngang cho nên vì thế vào thời khắc ấy, xem nhỏng nước ta chưa thể có hoàng mai mà chỉ có hoa mơ… và hoa mơ trong thơ xưa vẫn Điện thoại tư vấn là hoa mai.

Xem thêm: Ebook Hành Trình Về Phương Đông Nguyên Phong Pdf, Hành Trình Về Phương Đông

Hồng Đức quốc âm thi tập của Lê Thánh Tông có bài bác thơ Hoa mai :

“…Hoa bạc phau phau xâm khí tuyết,Chồi xanh êu ếu lạt tương đối may”

Sắc hoa bạc phau phau sống câu thơ đó là sắc đẹp white của hoa mơ.

Vậy mai vào lời thơ của Mãn Giác đó là cây mơ. “Đình chi phí tạc dạ duy nhất bỏ ra mai” dịch là “Ngoài sân tối trước một cành mơ” là đúng.

Một lí vị nữa nhằm lí giải:

Kệ của Thiền hậu Tông khác với thơ thẩm mỹ và nghệ thuật. Thơ thẩm mỹ và nghệ thuật có thể tưởng tượng đề xuất hình hình ảnh cơ mà gửi vào thơ miễn là phù hợp với nhiều chất thđộ ẩm mĩ; thậm chí còn sống thơ truyền thống, tả vấn đề theo cách ước lệ thì bao gồm khi không có lá ngô đồng rụng, chẳng thấy cótuyết rơi …nhưng mà nhà thơ vẫn hoàn toàn có thể tưởng nên chình ảnh thu cùng với “giếng vàng sẽ rụng một vài lá ngô”, tả ngày đông với tuyết phủ mơ màng… Kệ của Thiền lành Tông thì chưa hẳn như vậy. Mọi câu hỏi, gần như thiết bị trong kệ cần là thực tiễn nhãn tiền - vày vậy khi hoàng mai là loài hoa vốn không tồn tại sinh sống việt nam vào cầm cố kỉ XI thì chẳng thể nào Mãn Giác lại rất có thể gửi cành mai quà rực rỡ ấy vào thơ được; chỉ có thể tại đây : một cành mơ, một thực tiễn ví dụ làm cho phương tiện mang lại trực giác.

Cành hoa mơ được Mãn Giác chuyển vào bài xích kệ cũng bởi vì một chủ tâm không giống nữa là gợi cho người nghe ghi nhớ lại truyền thuyết "Niêm hoa vi tiếu" của Phật Thích Ca bên trên núi Linc Thứu;

Sách “Tông môn tạp lục” đời Tống (960-1127) gồm đề cập lại câu chuyện:

Phạn Vương mang lại Linc Sơn hiến Phật hoa lá “Ba la” cùng thỉnh Phật tngày tiết pháp. Thế Tôn đăng tòa chuyển nhành hoa lên đến phần đông người xem; tất cả rất nhiều không hiểu ngài ý muốn nói gì, hầu hết yên ổn thinch, chỉ gồm Klặng Sắc Đầu Đà Ca Diếp tươi đường nét phương diện với mỉm mỉm cười. Thế Tôn tức tốc nói: Ta sẽ bao gồm Chánh pháp nhãn tàng, Niết bàn diệu trọng tâm, Thực tướng vô tướng tá, nay phó chúc mang lại Ma Ha Ca Diếp…

Theo Tnhân hậu Tông, Phật im thin thít đưa lên một hoa lá là cách "Dĩ trung ương truyền tâm" và Ca Diếp sẽ đốn ngộ được chân lí.

MỘT LỜI THƠ NÓI ĐƯỢC CẢ TƯ TƯỞNG THIỀN TÔNG

Đạo Phật từ China truyền quý phái ta từ đời đơn vị Đinc, mang lại đời Tiền Lê đang cải cách và phát triển to gan lớn mật. Đời Lê Đại Hành, sư Vạn Hạnh tất cả giờ đồng hồ là 1 bên tiên tri với rất được triều đình kính trọng. SáchThiền khô Uyển tập anh chép: “năm Thiên Phúc đồ vật I (980) tướng Tống là Hầu Nhân Bảo kéo quân sang chiếm việt nam đóng quân tại Cương gần kề, Lạng tô. Vua mời sư cho, mang cthị trấn chiến hạ bại ra hỏi, sư đáp “Trong vòng ba, 7 ngày, giặc bắt buộc lui”. Sau quả nhiên như vậy.

Đến lúc vua ước ao tấn công Chiêm Thành, câu hỏi bàn định không hoàn thành khoát, sư tâu “Xin mau khởi binh, nếu như không ắt mất cơ hội”. Sau tiến công trái nhiên win trận.”

Sang đến đời Lý, vua rất tôn sùng đạo Phật. Vua Lý Nhân Tông với Thái hậu Ỷ Lan khôn cùng tuyển mộ đạo Phật, hay mời các đơn vị sư danh tiếng như Thông Biện, Mãn Giác, Chân Không, Giác Hải, Không Lộ vào nội cung nhằm giảng khiếp và luận bàn. Các cao tăng này hầu hết trực thuộc Tnhân hậu Tông là tông phái của Phật giáo Đại thừa. Thiền khô Tông ko cần sử dụng nghi tiết tôn giáo cùng những lí luận lướt thướt về giáo pháp; nhà trương ko đối chiếu chi li triết lí Phật giáo nhỏng những tông phái không giống nhưng mà tôn vinh việc tìm kiếm mang đến chân lí bởi trực giác cùng cần sử dụng phương pháp toạ thiền khô để con kiến tính. Trực giác là con phố nlắp tuyệt nhất để đạt đạo bên cạnh đó cũng là tuyến đường khó độc nhất.

Xem thêm: Phước Đức Là Gì - Ý Nghĩa Của Công Đức Và Phúc Đức

Các vương vãi hầu đời Lý cũng quý trọng những Thiền đức sư: Lương Nhậm Văn uống, Lý Thường Kiệt, Vương Tại, Đoàn Văn Liệm, Phụng Càn Vương, Thiên Cực Công chúa… phần lớn hay giao thiệp mật thiết với những cao tăng. Nhiều vị tnhân hậu sư lại là nhỏ cháu vua, vợ giỏi những đại thần đề xuất tất cả địa điểm chủ yếu trị cao. Riêng Tthánh thiện sư Mãn Giác được vua Lý Nhân Tông cùng Ỷ Lan Hoàng Thái Hậu thỉnh về trụ trì trên cvào hùa Giác Nguyên sát bên cung Chình họa Hưng. Đến Khi Sư viên tịch, vua kính lễ hết sức hậu, những công khanh khô đông đảo tiễn đưa, có tác dụng lễ hỏa táng, thu xá lợi, xây tháp thờ tại ca tòng Sùng Nghiêm (buôn bản An Cách). Mãn Giác là tên hiệu bởi Vua Lý Nhân Tông ban cho sau lễ hoả táng.


Chuyên mục: Phật Giáo