BIỂU TƯỢNG PHẬT GIÁO VIỆT NAM

  -  

Biểu tượng Phật giáo (Buddhist symbolism) là phương pháp thể hiện thẩm mỹ Phật giáo nhằm mục đích trình bày các phương thơm diện triết lý Phật giáo bởi những biểu tượng. Bắt đầu từ nắm kỷ trang bị IV Tcông nhân, các hình tượng Phật giáo đa phần là pháp luân, tam bảo, hoa sen, cây tình nhân đề, dòng chén bát khất thực. Trong quá trình Phật giáo Đại vượt xuất hiện vào nắm kỷ I TCN, những biểu tượng như chữ vạn (swastika), chày kyên cưng cửng (vajra), tám cát tường (astamangala) cùng những biểu tượng không giống theo thứ tự ra đời.

Bạn đang xem: Biểu tượng phật giáo việt nam

Đến vắt kỷ sản phẩm công nghệ I, các hình tượng nhân hình Phật giáo (Buddhist anthropomorphic symbolism) bắt đầu xuất hiện với phong cách nghệ thuật và thẩm mỹ Mathura với thẩm mỹ Gandhara, mang bản dung nhan nghệ thuật Phật giáo Ấn Độ – Hy Lạp (Indo Greco-Buddhist art).

Trong bài xích này, để đóng góp thêm phần gợi ý cho những thợ gỗ làng nghề truyền thống lâu đời nước ta bao gồm dữ liệu tham khảo về mô hình của những biểu tượng Phật giáo, đóng góp thêm phần cải cách và phát triển văn hóa hình tượng của Phật giáo trên Việt Nam, tôi reviews sơ sài một trong những biểu tượng Phật giáo phổ thông với các biểu tượng Phật giáo Đại vượt.

1. BIỂU TƯỢNG PHẬT GIÁO PHỔ QUÁT

1.1. Tam bảo (Phường. tri-ratna; S. ti-ratana ; C. 三寶)

Tam bảo là biểu tượng linh nghiệm, đặc trưng nhất đối với cộng đồng Phật giáo gồm (i) Đức Phật, bậc trí tuệ với từ bi (ii) Chân lý Phật dạy dỗ (dharma) giải pngóng thống khổ với (iii) Tăng đoàn (Sangha), bè bạn chân sư lý giải mọi tín đồ học tập Phật với tu Phật1.

Biểu tượng Tam bảo thường được khắc họa qua các hình tượng: (i) Hoa sen trong tầm tròn, (ii) Chày kim cưng cửng (vajra), (iii) Bánh xe khánh tin vui (ananda-chakra), (iv) Chỉa tía (trisula) đại diện cha ngôi báu.

Biểu tượng Tam bảo trên tháp Sanbỏ ra. Tk 1 TTL.Tam bảo trên tiền đồng Taxila, 185-168 TTL.Tam bảo trên tháp AmaravatiTam bảo trong Phật giáo Tây Tạng

1.2. Pháp luân (S. Dharmachakra, Phường. Dhammacakka)

Về từ bỏ nguim, pháp luân theo Phật giáo hiện đang có nghĩa là “bánh xe pháo pháp” (wheel of true law), nói một cách khác là “bánh xe cộ chân lý” (wheel of truth). Khái niệm “pháp” (dharma) khởi đầu từ cội trường đoản cú “dhr” (nắm giữ, duy trì), tức là “điều được thành lập” (what is established or firm) tốt “chính sách lệ” (law). Ngài Buddhaghosa giải thích rằng “bánh xe” vày Đức Phật lăn được hiểu là trí tuệ xuất xắc tuệ giác (ñāna) có nhị phần: Thứ đọng nhất, trí tuệ từ bỏ bệnh đắc (P. pativedha-ñāna) chân lý, máy nhì là trí tuệ tulặng thuyết chân lý (P. desanā-ñāna)2.

Pháp luân là hình tượng chỉ đến chân lý Đức Phật, hướng đến giác ngộ, giải bay, giải phóng phần nhiều thống khổ. Dựa vào kinh Chuyển pháp luân (Dhammacakkappavattana Sutta), đại đế Asoka mô rộp bánh xe pháo pháp gồm 24 căm.

Về về sau, pháp luân được xung khắc họa là bánh xe cộ tám căm, tượng trưng “thánh đạo tám ngành” gồm (i) Tầm quan sát chân chánh, (ii) Tư duy chân chánh, (iii) Lời nói chân chánh, (iv) Hành động chân chánh, (v) Mưu sinc chân chánh, (vi) Nỗ lực chân chánh, (vii) Chánh niệm hiện chi phí, (viii) Đại định nhất chổ chính giữa.

1.2. Pháp luân

1.3. Hoa sen (S. padma, C. 蓮花)

Trong Phật giáo, hoa sen thay thế cho việc thanh hao tịnh của thân thể, khẩu ca với chổ chính giữa thức nlỗi cách hoa sen từ bùn dơ bẩn, vươn lên khỏi phương diện nước, lan mùi hương sắc, không thiếu thốn gương, nhụy, cánh, phân tử.

Trong Kinch Tăng chi3, Đức Phật sánh ví Ngài như hoa sen vượt qua trường đoản cú bùn (paduma), biến chuyển bậc vô uế khỏi tsi mê ái trong cõi đời: “Giả sử tất cả cây bông súng hoặc hoa sen white, hoa sen hồng. Dù được đâm chồi và bự lên từ bỏ nước, hoa sen vượt qua khỏi khía cạnh nước, đứng trên mặt nước mà nước ko dính vào. Cũng vậy, Nhỏng Lai đó đã vượt khỏi 10 trói buộc, sinh sống vô chấp, được giải bay, chổ chính giữa của Ngài vượt khỏi đông đảo giới hạn”.

Với phẩm chất: “Từ bùn, sen mọc; từ nước, sen trỗi dậy; vào tia nắng, sen nsinh sống hoa”, hoa sen, bệ sen cùng tòa sen vào Phật giáo đã trở thành biểu tượng về tiềm năng vươn thành hiện tại. Biểu tượng hoa sen khuyến khích tinh thần vượt qua mặc cảm, từ bỏ ti nhằm mọi chúng sanh phấn đấu đổi mới Phật sau này, nlỗi câu chúc tụng: “Sen búp xin tặng kèm bạn, một vị Phật tương lai”4.

1.3. Hoa sen“Sen búp xin Tặng Ngay fan,một vị Phật tương lai”

1.4. Cây tình nhân đề (Bodhi tree)

Tên kỹ thuật là “Ficus religiosa”, cây bồ đề vừa là biểu tượng Đức Phật, vừa là biểu tượng về sự việc giác ngộ hoàn hảo và tuyệt vời nhất (ultimate enlightenment) của Đức Phật trên người tình đề Đạo tràng (Bodh Gaya), Bihar, Ấn Độ, vào trong ngày rằm tháng tư năm 624 TCN. Về sau, lá người thương đề cũng biến hóa biểu tượng giác ngộ của đạo Phật.

Trong lịch sử hào hùng Phật giáo Ấn Độ, cây người tình đề Ananda (Ananda bodhi) tại ca tòng Kỳ Viên (Jetavana) ở Xá-vệ được xem như là cây nhân tình đề phân tách nhánh đầu tiên tự cây ý trung nhân đề gốc vào thời Đức Phật. Tín ngưỡng lễ bái, cúng nước, gớm hành xung quanh cây bồ đề xuất hiện từ thời Đức Phật cho tới chũm kỷ XIII trên Ấn Độ cùng thịnh hành sống Tích Lan trường đoản cú gắng kỷ III TCN mang lại nay5.

1.4. Cây bồ đề

1.5. Dấu bàn chân Phật (Buddhapada)

Dấu cẳng chân Phật là biểu tượng Đức Phật vào Phật giáo ngulặng tbỏ. Có hai vẻ ngoài vết cẳng bàn chân Phật bao gồm dấu cẳng chân Phật trên đá và vệt cẳng chân Phật nhân tạo6. Dấu bàn chân Phật nhắc nhở xã hội Phật giáo về việc hằng hữu của Đức Phật trên cõi đời với con đường tỉnh giấc thức của Ngài phải tiến hành nhằm đạt giác ngộ, an vui. Dấu cẳng bàn chân Phật hiện tại có rộng 3.000 nhiều loại sinh hoạt châu Á, trong các số đó, khoảng 300 làm việc Nhật Bản với 1.000 trên Tích Lan, với rất nhiều đổi thay biện pháp và làm từ chất liệu không giống nhau7.

1.5. Dấu cẳng chân Phật

1.6. Lá cờ Phật giáo quả đât (World Buddhist flag)

1.6. Lá cờ Phật giáo nắm giới

Nhà báo Mỹ Colonel Henry Steel Olcott, Chủ tịch sáng lập Hội Thông thiên học (Theosophical Society), ý kiến đề xuất điều chỉnh lá cờ nguyên ổn tdiệt nhiều năm bằng với kích cỡ của cờ non sông, nhỏng họ thấy hiện nay9. Năm 1889, lá cờ Phật giáo được Anagarika Dharmapala cùng Olcott kéo lên thiên hoàng Minh Trị (Meiji) với kế tiếp, kéo lên chính phủ Miến Điện10. Đến năm 1952, lá cờ Phật giáo được Hội liên hữu Phật giáo quả đât (World Fellowship of Buddhists) chấp nhận công bố là lá cờ Phật giáo thế giới (International Buddhist Flag)11.

Năm sắc màu của lá cờ Phật giáo mang tính chất biểu tượng bao gồm: (i) Màu xanh dương (P=S. nīla) thay thế “tự bi phổ quát” (universal compassion), (ii) Màu vàng (P=S. pīta) thay thế “trung đạo”, (iii) Màu đỏ (P=S. lohitaka) tượng trưng mang đến “phước của việc thực hành” (blessings of practice) có thành tích (achievement), trí tuệ (wisdom), phẩm đức (virtue), suôn sẻ (fortune) cùng thân phận (dignity), (iv) Màu trắng (P. odāta; S. avadāta) bảo hộ sự tkhô hanh tịnh của chánh pháp (purity of dhamma) dẫn mang lại giải bay, (v) Màu cam (P. mañjettha; S. mañjisthā) tượng trưng “trí tuệ của giáo pháp Phật” (wisdom of the Buddha’s teachings)12.

2. BIỂU TƯỢNG PHẬT GIÁO ĐẠI THỪA

2.1. Chữ vạn (S. svástika, C. 萬字)

Tại những nước châu Á, chữ Vạn được thực hiện tô điểm trên tường cvào hùa, trực rỡ vẽ, lá người tình đề cùng các sản phẩm thẩm mỹ.

Chữ “svástika” (卐) trong Sanskrit Có nghĩa là “đem đến phúc lợi” (conducive to well-being)13. Trong Ấn Độ giáo, chữ vạn thay mặt “mặt trời” (surya), biểu tượng của hạnh phúc (prosperity)14. Chữ vạn trái chiều kyên đồng hồ thời trang được gọi vào Sanskrit là “sauvastika” (卍), hay được tương khắc chính giữa ngực Phật với lòng chân Phật vào Phật giáo Đại vượt.

Trong Phật giáo Đại vượt, chữ vạn là biểu tượng của thiêng liêng (divinity) với chổ chính giữa linch (spirituality)15. Trong quy trình cải tiến và phát triển, chữ Vạn còn được dùng làm cho hình tượng của cát tường như ý (auspiciousness), như mong muốn (good fortune), hay hằng (eternity), phong lưu (abundance), hạnh phúc (prosperity), số nhiều (plurality), phúc lợi an sinh (well-being) và ngôi trường thọ (long life).

2.1. Chữ vạn

2.2. Chày kyên cương (S.vajra)

Trong Ấn Độ giáo, chày klặng cương cứng bảo hộ khí giới thiết yếu diệt trừ của thần Indra. Trong Mật tông Tây Tạng, chày kyên cưng cửng đối kháng (single vajra) với chày klặng cương cứng song (viśvavajra, double vajra) được tương khắc họa nối liền cùng với độ cứng của kyên ổn cưng cửng (hardness of diamonds), tia nắng (lightning)16.

Chày klặng cưng cửng là trang bị hình tượng mang lại trí tuệ vô cùng việt cấp thiết diệt trừ (indestructibility of wisdom)17. Về sau, vào Mật tông, chày kim cương cứng xung khắc họa trong chuông tay, đại diện cho “tánh không” (śūnyatā). Với biểu tượng kyên cưng cửng, Phật giáo Mật tông Tây Tạng có cách gọi khác là Kim cưng cửng thừa (Diamond Way).

2.2. Chày kyên cương

2.3. Chuông với giờ đồng hồ chuông

Trong các trường phái Phật giáo Đại quá, chuông đồng cùng giờ đồng hồ chuông thay mặt “sự tỉnh giấc thức”18, nhắc nhở đa số fan trsống về chánh niệm bây chừ với trên phía trên, không lan truyền đắm è cổ chình ảnh.

Theo chức năng thực hiện trong số khóa lễ Phật giáo mà lại có không ít loại chuông với tên thường gọi không giống nhau tất cả linch, khánh, chuông gia trì (standing bell)19, đại hồng bình thường (temple bell, great bell). Linh, khánh (ritual bell) với chuông gia trì được thực hiện trong các khóa lễ cùng tán tụng20. Đại hồng bình thường được gióng vào sớm khuya và buổi chiều hoặc các lễ hội Phật giáo.

2.3. Chuông cùng giờ chuông

2.4. Mắt Phật (eyes of the Buddha)

Con mắt Phật (eyes of Buddha) nói một cách khác là “đôi mắt tuệ” (wisdom eye) hay được tự khắc họa nhộn nhịp trên tháp Swayambhunath với tháp Boudhanath trên Nepal. Theo Phật giáo Nepal, nhỏ đôi mắt Phật đại diện mang đến trí tuệ vô cùng việt (duy nhất thiết trí) của Đức Phật, thấy rõ thực chất các sự vật nlỗi chúng đang là. “Đang khi” – điểm chnóng giữa lông mày (urna) tượng trưng “sự tỉnh thức chổ chính giữa linh” (spiritual awakening), còn gọi là con mắt vật dụng tía của Phật (third eye of the Buddha)21. Lỗ mũi vào mẫu này được tự khắc họa kiểu như lốt hỏi, cơ mà trong chữ Sanskrit với tiếng Nepal, đó là số 122 thay thế cho việc hợp nhất (unity).

Mắt Phật được sử dụng nhằm mục tiêu đánh thức tiềm năng giác ngộ gồm sẵn trong mỗi người. Biểu tượng này cho rằng mong mỏi giải pđợi nỗi khổ, niềm nhức, con tín đồ đề xuất trở nên tân tiến trí tuệ thông qua chân lý Phật dạy dỗ nhằm đạt thể tính giác ngộ tuyệt vời và hoàn hảo nhất.

2.4. Mắt Phật

2.5. Tám cát tường như ý (S. astamangala, C. 八吉祥, T. Wyl. bkra shis rtags brgyad, E. eight auspicious symbols)

Đây là bộ tám hình tượng suôn sẻ vào Phật giáo Đại thừa, đặc biệt quan trọng ngơi nghỉ Phật giáo Tây Tạng, Nepal và China, còn gọi là “như ý cát tường bát bảo” (吉祥八宝). Tám biểu tượng như ý cát tường này được cộng đồng Phật giáo Đại thừa sử dụng trang trí trong điện Phật hoặc phòng khách của bốn gia. Trong Phật giáo Tây Tạng, tám cát tường thường vẽ nghỉ ngơi nền ca dua tốt vách tường nhằm mục tiêu chào đón và chúc mừng hạnh phúc đến khách hàng viếng chùa.

Hoa sen

(i) Hoa sen (lotus flower) bảo hộ sự tkhô hanh tịnh (purity), xuất ly (renunciation) giỏi giác ngộ (enlightenment).

(ii) Nút ít vô vàn (endless knot) còn gọi là Mandala thay mặt sự liên kết rất nhiều của trí tuệ cùng từ bi (endless harmony of wisdom and compassion).

(iii) Cặp cá rubi (golden fish) bắt nguồn từ vẻ ngoài nhị sông thiêng Ganges và Yamuna của Ấn Độ, thay mặt đến niềm hạnh phúc (happiness) cùng tự do thoải mái (freedom).

(iv) Phướn thắng lợi (victory banner) bảo hộ sự thành công của giáo pháp (victorious teachings) tự chân thành và ý nghĩa “thắng lợi quân ma” (overcoming Mara).

Xem thêm: Cuộc Sống Bình Yên Và Những Câu Nói Hay Về Điều Đó, Stt Bình Yên

(v) Pháp luân (wheel of the dharma) thay thế chân lý (dharma) nhưng then chốt là trí tuệ (wisdom).

(vi) Bình báu (treasure vase) bảo hộ báu vật cùng kho tang vô tận (inexhaustible treasure and wealth).

(vii) Bảo dòng (parasol) bảo hộ sự đảm bảo an toàn (protection) và sự trung thành (royalty) cùng với Đức Phật.

(viii) Vỏ óc xà cừ (conch shell) thay thế sự truyền tay chân lý của Đức Phật (spreading the teachings of the Buddha) khắp nơi không lúng túng và vô mắc cỡ.

2.6. Bánh xe cộ thời gian (S. Kalachraka)

Thời luân, nói một cách khác là “kyên cương thời luân”, là hình tượng về mười lực của Đức Phật. Tại phạm vi rộng lớn rộng, thời luân còn biểu tượng đến mười phương thơm Phật trong Phật giáo Đại vượt. Mười lực của Như Lai bao gồm24:

1. Tri thị xđọng phi xứ trí lực (C. 知是處非處智力, S. sthānāsthānajñāna, P. sthānāsthāna-ñāna): Biết rõ tính khả thi với tính bất khả thi vào các ngôi trường hợp;

2. Tri tam nạm nghiệp báo trí lực (C. 知三世業報智力, S. karmavipākajñāna, Phường. kammavipāka-ñāna): Biết rõ pháp luật nhân trái, quả báo, Có nghĩa là Nghiệp nào tạo trái nào;

3. Tri tốt nhất thiết sở đạo trí lực (C. 知一切所道智力, S. sarvatragāminīpratipajjñāna, P. sabbattha-gāminī-patipadāñāna): Biết rõ nguyên nhân như thế nào dẫn mang lại tuyến đường tái sinch nào;

4. Tri chủng chủng giới trí lực (C. 知種種界智力, S. anekadhātu-nānādhātujñāmãng cầu, Phường. anekadhātu-nānādhātu-ñāna): Biết rõ các cố kỉnh giớicùng với phần lớn yếu tố ra đời của chúng;

5. Tri chủng chủng vui chơi giải trí lực (C. 知種種解智力, S. nānādhimukti-jñāmãng cầu, Phường. nānādhimuttikatāñāna): Biết rõ đậm cá tính của bọn chúng sinh;

6. Tri độc nhất vô nhị thiết chúng sinh tcõi âm trí lực (C. 知一切眾生心性智力, S. indriyapārapara-jñāmãng cầu, P.. indriyaparopariyatta-ñāna): Biết rõ gốc rễ học tập đạo cao tốt của phần lớn chúng sinh;

7. Tri chư thiền giải bay tam-muội trí lực (C. 知諸禪解脫三昧智力, S. sarvadhyāna-vimoksa-…-jñāna, Phường. jhāna-vimokkha-…-ñāna): Biết tất cả những bí quyết thiền đức định;

8. Tri túc mệnh vô lậu trí lực (C. 知宿命無漏智力, S. pūrvanivāsānusmrti-jñāmãng cầu, Phường. pubbennivāsānussati-ñāna): Biết rõ những chi phí kiếp của chính mình;

9. Tri thiên nhãn vô hổ thẹn trí năng (C. 知天眼無礙智力, S. cyutyupapādajñāna, P.. cutūpapāta-ñāna): Biết rõ sự tiêu huỷ cùng tái xuất của bọn chúng sinh;

10. Tri vĩnh đoạn tập khí trí năng (C. 知永斷習氣智力, S. āsravaksayajñāna, P.. āsavakkhaya-ñāna): Biết các lậu hoặc (S. āsrava) sẽ ngừng như thế nào.

2.6. Bánh xe cộ thời gian

2.7. Các ấn tướng (S. Mudra)

Trong Phật giáo, nhất là Phật giáo Đại vượt, những ấn tướng tá (S. mudra, hand gestures) là các bốn cụ tay được thực hiện làm hình tượng triết lý Phật giáo vào thẩm mỹ tượng hình. Bài viết đã trình làng năm ấn tướng tá quan trọng đặc biệt trong nghệ thuật hình tượng Phật giáo, gồm: cha ấn tướng tá ngồi và nhị ấn tướng mạo đứng rộng rãi tuyệt nhất vào Phật giáo Nam truyền với Bắc truyền.

Ấn tnhân từ định (S.dhyana mudra): được tương khắc họa vào tứ nuốm thiền đức tọa, lòng bàn tay nên bỏ trên lòng bàn tay trái, đặt ở vị trí đan điền. Ấn tướng mạo này là biểu tượng của tu tập thiền định, cai quản thân thể, cảm hứng, tri giác, tâm tư, dìm thức, nhằm hoàn thành toàn cục phiền óc, chuyển thức thành trí, biến chuyển bậc giác ngộ.

Ấn xúc địa (S. bhumisparsha mudra): được ghi dìm trong thời hạn Đức Phật giác ngộ tuyệt đối hoàn hảo dưới nơi bắt đầu tình nhân đề trên Bồ đề đạo tràng, Gaya, Bihar, Ấn Độ. Từ “bhumisparsha” vào giờ Sanskrit có nghĩa là “xúc tiếp trái đất” (touching the earth). Do vậy, ấn xúc địa có cách gọi khác là “ấn đôi mắt chứng kiến” (eye witness mudra). Ấn tướng mạo này được xung khắc họa trong tứ cầm thiền khô tọa, năm ngón tay bắt buộc xúc tiếp đùi cần, lòng tay trái ngửa lên, đặt ngang đan điền.

Ấn chuyển pháp luân (S.dharmachakra mudra): được tự khắc họa vào tư nuốm thiền khô tọa, hai tay đặt trước vùng ngực, ngón chiếc với ngón trỏ sản xuất thành vòng tròn, bố ngón còn lại tuy nhiên tuy nhiên hơi cong, hướng lên ở trên. Ấn tướng này bảo hộ “tứ chân lý thánh” cùng sự lăn di chuyển bánh xe chân lý của Đức Phật vào đời, nhằm mục tiêu khxay lại khổ đau, đem về an vui và hạnh phúc đến bé fan.

Ấn chuyển pháp luân

Ấn vô úy (S. abhaya mudra): được tự khắc họa trong tư núm đứng, bàn tay trái ngửa ra trước, xoạc xuống dưới đùi trái, trong những khi, bàn tay yêu cầu ngửa lên trên mặt, ngang cùng với vị trí lỗ mũi. Trong Sanskrit, chữ “abhaya” có nghĩa là không sốt ruột (fearlessness). Ấn tướng vô úy bảo hộ mang đến nụ cười vày ra khỏi phần nhiều băn khoăn lo lắng, stress, lo lắng, không an tâm nhỏng tác dụng của việc thực hành của bốn chân lý thánh.

Ấn vô úy

Ấn hòa bình (peace gesture): được xung khắc họa trong tư nắm đứng, nhì tay choạng ra trước ngực, lòng bàn tay ngửa lên, sinh sản thành góc 900 cùng với hai tay. Ấn chủ quyền này tượng trưng sự độc lập nội trên (inner peace) với tự do nước ngoài trên (external peace). Mặt trước của tháp Đại giác ngộ tại Bồ đề đạo tràng tất cả tượng Phật đứng với ấn tướng tá độc lập. Tại Vương Quốc của nụ cười với một số trong những nước Nam truyền, ấn tướng mạo này hết sức phổ biến.

* * *

Tại Phật giáo Đại thừa, đặc biệt là Đại quá Mật tông, các hình tượng Phật giáo khôn xiết nhiều mẫu mã, đa dạng chủng loại, bao gồm vài chục ấn tướng tay. Ngoài ra, Phật giáo Đại thừa còn có các biểu tượng về màu sắc với các pháp khí, Phật núm khác.

Bài viết này hỗ trợ một số thông báo bổ ích, nhằm mục tiêu nhắc nhở cùng khuyến khích mộc nhân những xã nghề truyền thống cuội nguồn VN hãy đầu tư vào vấn đề chế tác những hình tượng thẩm mỹ Phật giáo mang lại sản phẩm văn hóa truyền thống VN, đóng góp thêm phần làm cho bản sắc đẹp văn hóa truyền thống dân tộc bản địa và văn hóa truyền thống Phật giáo trong các sản phẩm nghệ thuật nước ta.

* Thượng tọa Thích Nhật Từ: Ủy viên HĐTS Giáo hội Phật giáo đất nước hình chữ S – Phó Viện trưởng sở tại Học viện Phật giáo nước ta trên TP Hồ Chí Minh – Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu và phân tích Phật học tập toàn quốc.

Chụ thích:

1. Thanissaro, Refuge: An Introduction to the Buddha, Dhamma, và Sangha. Third edition, revised, 2001.

2. T.B. Karunaratne (1969), The Buddhist Wheel Symbol, The Wheel Publication No. 137/138, Buddhist Publication Society, Kandy, Sri Lanka.

3. Thích Nhật Từ dịch từ bài xích tởm “Bāhuna suttam” trong AN 10.81 và so sánh với gớm “Domãng cầu suttam” vào AN 4.36, phụ thuộc bạn dạng tiếng Anh của Bhikquần thể Sujato: “Suppose there was a blue water lily, or a pink or trắng lotus. Though it sprouted & grew in the water, it would rise up above the water & stand with no water clinging khổng lồ it. In the same way, the Realized One has escaped from ten things, so that he lives unattached, liberated, his mind không tính phí of limits”.

4. Thơ của Thiền lành sư Thích Nhất Hạnh: https://langmai.org/thien-duong/sen-bup-tung-canh-he/.

6. Tđam mê chiếu: Cicuzza, Claudio, A Mirror Reflecting the Entire World. The Pāli Buddhapādamangala or “Auspicious signs on the Buddha’s feet”. Critical edition with English Translation, Materials for the Study of the Tripitaka, vol. VI, Lumbini International Retìm kiếm Institute, Bangkok & Lumbini 2011, p.xxi; Nandana Chutiwongs, “The Buddha’s Footprints”, Ancient Ceylon 10 (1990), p.60, và Svào, John S. (2004). Relics of the Buddha (Buddhisms: A Princeton University Press Series). Princeton University Press.

8. The Maha Bodhi, Volumes 98-99; Volumes 1891-1991. Maha Bodhi

9. “The Origin and Meaning of the Buddhist Flag”. The Buddhist Council of Queenslvà. Retrieved 2 April 2015.

10. “Buddhist flag marks 125th anniversary”. Sunday ObVPS. 16 March 2010. Retrieved 8 November 2018.

11. Wilkinson, Phillip (2003). DK Eyewitness Books: Buddhism. Penguin P11.

12. “The Buddhist Flag”. Buddhanet. Retrieved 2 April 2015.

13. Liungman, Carl G., Symbols: Encyclopedia of Western Signs and Ideograms, HME Publishing (2004).

16. Ttê mê chiếu: Douglas Q. Adams (1997). Encyclopedia of Indo-European Culture. Routledge. p.112

17. Tham mê chiếu: Beer, Robert (1999). The Encyclopedia of Tibetan Symbols and Motifs, Shambhala, Boston, với quyển Vessantara (2001). The vajra and bell, Birmingsay mê.

19. Tham chiếu chủng nhiều loại chuông Phật giáo cùng Ấn Độ giáo, hãy đọc: Kunst, Jaap (1968). Hindu-Javanese Musical Instruments (2nd ed.). The Hague: Matinus Nijhoff. pp.50-53; cùng Aarts, Ronald M; Ouweltjes, Okke; Bulut, Murtaza (1 January 2014). “An Electro-Acoustic Implementation of Tiberã Bowls: Acoustics & Perception”. Noise và Vibration Worldwide. 45 (1): 12-23.

20. Tmê mệt chiếu sách, Price, Percival (1983). “Introduction”. Bells & Man. Oxford University Press.

21. Tmê mẩn chiếu https://www.burmese-art.com/blog/omnipotent-of-buddha-eyes

22. Tmê mẩn chiếu http://www.religionfacts.com/buddha-eyes.

Xem thêm: Hình Vườn Lâm Tỳ Ni Đẹp - Vườn Lâm Tỳ Ni Đẹp Mê Ly Bằng Giấy

23. Xem chi tiết vào mục “astamangala” vào sách: (i) Beer, Robert (1999). The Encyclopedia of Tibetung Symbols and Motifs, (Hardcover). Shambhala Publications, và (ii) Beer, Robert (2003). The Handbook of Tiberã Buddhist Symbols, Shambhala Publications.